Γράφει η Νάνσυ Καλαφάτη
Οι Αιγύπτιοι λένε ότι όποιος πιει από το νερό του Νείλου, δεν αρρωστήσει και δεν πεθάνει, έχει στο ριζικό του την επιστροφή στη Νειλοχώρα !
Πολλές φορές και για πολλές ζωές... Έτσι κι εγώ, κυνηγώντας το όνειρο μιας αλλιώτικης δημοσιογραφικής έρευνας , για τους ΄Έλληνες της Αφρικής, εδώ και πολλά χρόνια, κάνω δύσκολα ταξίδια στη Μαύρη Ήπειρο, με κατάληξη -σχεδόν πάντα- την Αίγυπτο..
Εκείνη τη φορά, θυμάμαι ότι έφθασα βράδυ, με ολόγεμο φεγγάρι. Από το μπαλκόνι του ξενοδοχείου εισέπραττα τα δώρα της Ανατολής.
Στα αφτιά μου έφθαναν ξέγνοιαστες φωνές τουριστών, ανακατεμένες με λάγνους ήχους αιγυπτιακής μουσικής. Τα ρουθούνια μου άγγιζαν αρώματα από καψαλισμένα μπαχαρικά και ψητό κρέας. Ο Νείλος φάνταζε ακίνητος. Όμως την παραπλανητική ηρεμία του, διασάλευαν τα μόνον τα πλωτά καραβάκια-εστιατόρια και τα κλαριά της "ιλύς" που κουβαλάει υπομονετικά , μαζί με τα άλλα πολύτιμα στοιχεία, στο μακρύ ταξίδι του από την καρδιά της Αφρικής.
Παντρεμένος ο λευκός Νείλος με το Γαλάζιο ποτάμι στα οροπέδια της Αιθιοπίας, προτιμάει αντί για την εύκολη εκβολή στον Ινδικό Ωκεανό, να κυλάει επίπονα προς τα πάνω! Δροσίζοντας και καρπίζοντας την έρημο, εμπλουτίζοντας το Δέλτα του το Καΐρου και εκβάλλοντας στη " λεκάνη των θεών και του Νηρέα" τη Μεσόγειο!
Θυμάμαι, ήταν τρεις ημέρες πριν από το Δεκαπενταύγουστο... Οι Ελληνικές Κοινότητες ετοιμάζονταν να γιορτάσουν με λαμπρότητα στο Ναό του Ευαγγελισμού στην Αλεξάνδρεια, την Κοίμηση της Θεοτόκου.
Εκτός από τους εναπομείναντες 1800 Έλληνες της Νειλοχώρας, πρόσμεναν κι άλλους ταξιδιώτες- προσκυνητές, από τη μητρόπολη Ελλάδα! Κυρίως επαναπατρισθέντες Αιγυπτιώτες αλλά και λάτρεις ενός αλησμόνητου ταξιδιού στην πρωτεύουσα του Βασιλείου του Μ. Αλεξάνδρου. Εκείνο το πρωί πήγα να χαιρετήσω τον πατέρα Ααρών στην Εξαρχία της Μονής Σινά...
Ο Φαρίκ , Άραβας Χριστιανός, από τη φυλή που εθιμικά φυλάττει και υπηρετεί την Αγία Αικατερίνη, μου μίλησε για το προσκύνημα της Μαντόνας Φατίμα, Παναγίας των Κοπτών, μέσα στο παλαιό Κάιρο.
Η απόσταση όπως μου είπε ήταν μεγάλη και δεν μπορούσες να χρησιμοποιήσεις κάποιο όχημα. Δέχθηκα να τον ακολουθήσω...μακαρίζοντάς τον στο τέλος της ημέρας, για την πρόσκληση! Περάσαμε από χωμάτινα στενοσόκακα. Μαυροντυμένες Αράβισες σε πρόχειρες φωτιές έβραζαν σε καζάνια κους- κους ή έψηναν πίτες σε τσίγκινες γάστρες.
Που και που, πέφταμε πάνω σε υπαίθρια αποστακτήρια λουλουδιών, με τη μυρωδιά από τα αιθέρια έλαια, να γεμίζει τον τόπο...
Πλίνθινα σπίτια, που μου φαίνονταν ετοιμόρροπα, με σκιερές γωνιές... Γυναίκες με τσαντόρ να πλέκουν ή να κεντούν. Παιδιά να τρέχουν ξυπόλυτα και χαρούμενα, παίζοντας με μια μπάλα ή πετώντας καλάμια σαν ακόντια. Γέροντες να καπνίζουν ναργιλέ ή να παίζουν τάβλι. Δρασκελίσαμε χαλάσματα...Ακούγαμε σουρσίματα στα ξερόχορτα, από σαύρες.
Τέλος φθάσαμε, κάποια στιγμή, σε ένα απέριττο παλιό τριώροφο κτήριο, με μια εξωτερική σιδερένια στρογγυλή σκάλα. Κοίταξα τους τρεις Κόπτες Ιερείς που ανέβαιναν, κρατώντας τους χορτάρινους σταυρούς που είχαν κρεμασμένους στο λαιμό..
Πρόσεξα την κατάνυξη, που αποτυπωνόταν στα πρόσωπά τους... Από εδώ, μου είπε ο Φαρίκ και έκανε χώρο για να περάσω πρώτη. Όσο ανεβαίναμε τη σκάλα, το σιγανό μουρμουρητό που ακουγόταν, μετατρεπόταν σε ψαλμωδία στην Αραβική. Μπαίνοντας στον προθάλαμο είδα πολλές γυναίκες μαυροντυμένες, σκυμμένες να προσεύχονται, κρατώντας χάντρινα κομποσκοίνια...
Στον τοίχο μπροστά μου, ήταν κρεμασμένη η δική μας η Γοργοεπήκοος Παναγιά... Μια νεαρή Παναγιά -Μητέρα, που χαμογελάει ευτυχισμένη, κρατώντας το θείο Βρέφος. Τίποτε ακόμη δε σκίαζε το πρόσωπό της! Κανένα σημάδι δεν φανέρωνε τον μετέπειτα Πόνο Της... Ήταν η νεαρή Μαρία από τη Γεσθημανή, που επιλέχθηκε για το μεγαλείο της Θείας σύλληψης. Γι αυτό, επειδή είναι ευτυχισμένη και χαρούμενη Μητέρα, ακούει γρήγορα και πραγματοποιεί τις ευχές των πιστών!
Πάλι ο Φαρίκ μου ψιθύρισε : " Όχι εδώ , μέσα"... Το μέσα, ήταν ένας μεγάλος χώρος στρωμένος με χαλιά, περίτεχνα αραβουργήματα για διάκοσμο, σκαλιστά στασίδια και δύο μπεζαχτάδες: O ένας για κέρματα και ο άλλος για μικρά χαρτάκια, που μοιράζονταν και έγραφες την ευχή σου! Στο κέντρο του χώρου, πάλι η Παναγιά η Γοργοεπήκοος...Αλλά όχι όπως τη γνώριζα!
Το ίδιο χαμόγελο, το ίδιο κράτημα του μικρού Χριστού, η ίδια μπορντό μαντίλα με τη γαλάζια τρέσα στο κεφάλι, αλλά όχι η ροδαλή Παναγιά της Ορθοδοξίας.
Η επιδερμίδα της Madona Fatima ήταν σκούρα... Ο Καλλιτέχνης έβγαλε- ως φαίνεται- από την καρδιά του, την αγάπη που αποτύπωσε στη μορφή της, αλλά της έφτιαξε την επιδερμίδα ίδια με τη δική του, με της μάνας του της γυναίκας , της κόρης, της αδελφής...Έφτιαξε μια μαύρη Γοργοεπήκοο Παναγία...
Γιατί ήθελε, η δικιά του Παναγιά , η Μαντόνα Φατίμα να του μοιάζει!
Καλό Δεκαπενταύγουστο....
Χρόνια πολλά για την ημέρα της Κοίμησης της Παναγίας της Μεγαλόχαρης... Της Παναγιάς των Ελλήνων και του Αιγαίου, με τα χιλιάδες προσωνύμια όπως: Αειμακάριστος, Αειπάρθενος, Ακτίδος νοητού, Άμεμπτος, Αμεταθέτου Ελπίδος, Αχράντου, Απειρόκακης, Σουμελά , Θαλασσίτρα, Ανθος Αμάραντον, Αμνάς, Άνασσα, Βακτηρία, Βιωφελής, Γλυκυδερκής, Δακρυρροούσα, Επέραστος, Ζωάρκεια, Ζωοπόρος, Ζώσα και άφθονος πηγή, Ηδεία, Ηδύπνους, Ηίκοσμος, Θεομακάριστη, Θεομήτωρ, Θεόνυμφος, Θεόπαιδα....
