στην Κωστούλα Τωμαδάκη
''Τι μας τράβηξε τον έναν κοντά στον άλλον; Ο θάνατος ίσως.
Εγώ μόλις είχα χάσει τη μάνα μου, εκείνη μόλις είχε χάσει τον πατέρα της.
Μάλλον αυτό που εκτίμησε ο ένας στον άλλον ήταν το πένθος.''
Η ερωτική σχέση ενός δημοσιογράφου με μια νέα ανορεκτική και μυστηριώδη γυναίκα οδηγεί στο λαβύρινθο των οικογενειακών φαντασμάτων.
Εκείνη, η Νίκη, αναζητά στοιχεία για την εμπλοκή του πατέρα της στον αφανισμό των Ελλήνων Εβραίων, παλεύοντας με τις μνήμες της , την αγωνιώδη μοναξιά που γεννιέται από ένα επώδυνο μυστικό.
Ο πατέρας της είχε διοριστεί το 1943 στην ύποπτη για τις δραστηριότητές της γερμανόφιλη οργάνωση ''Εθνική Ένωση'' και από αυτή τη θέση είχε τη δυνατότητα να εκμεταλλευτεί τις περιουσίες των Εβραίων που είχαν σταλεί στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Μπροστά σε όλα αυτά ο δημοσιογράφος προτιμά να γίνει συνοδοιπόρος και όχι απλά θεατής. Καθώς η ιστορία προχωρά η Νίκη θα τελειώσει με τις δεσμεύσεις του παρελθόντος ενώ ο δημοσιογράφος θα πρέπει να αποφασίσει αν μπορεί να ξεχάσει το νεκρό αριστερό πατέρα του ή να συμφιλιωθεί μαζί του.
Ο Νίκος Δαβέττας στο βραβευμένο, μυθιστόρημα του ''Η Εβραία Νύφη''(Κέδρος) –τρίτο μέρος μιας άτυπης τριλογίας , με φόντο τη μεταπολεμική μας Ιστορία- μας βυθίζει σε ένα σκοτεινό, χωρίς λύτρωση κόσμο και ξανα-αποκαλύπτει πτυχές του παρελθόντος μας, της Ιστορίας μας, της ταυτότητας μας, υπογράφοντας , πριν απ'όλα, μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία που λάμπει δυνατά στη μνήμη μας ακόμα και χωρίς τη βοήθεια των βραβείων.
Κύριε Δαββέτα, τι σας οδήγησε στην ''Εβραία Νύφη''(Κέδρος); Τα συναισθήματα, τα διλήμματα, οι ενοχές που δημιουργούν στον άνθρωπο οι ακραίες στιγμές της Ιστορίας όπως το Ολοκαύτωμα, ή κάτι άλλο;
-Οι συγγραφικές εμμονές μου. Μια από αυτές είναι οι ενοχές, οι τύψεις, οι δυσκολίες κοινωνικές και οικονομικές, που δημιουργούνται στον άνθρωπο όταν βιώνει ακραίες στιγμές της Ιστορίας. Και φυσικά ο τρόπος αντίδρασής του. Με άλλα λόγια, όταν ο απλός πολίτης δεν δημιουργεί την Ιστορία, αλλά την υφίσταται με όλη τη βιαιότητά της, μας αποκαλύπτει πτυχές του (καλές ή κακές) που δεν θα μπορούσαμε ποτέ να συλλάβουμε υπό κανονικές συνθήκες.
Ποια είναι τα κοινά σημεία ανάμεσα στον ήρωα και τη Νίκη;
-Και οι δυο δεν ξέρουν πως να πενθήσουν τους χαμένους γεννήτορές τους.
Πιστεύετε ότι τα πρόσωπα αποκτούν μια τραγικότητα κάτω από το βάρος της Ιστορίας ; Ο ήρωας στην ''Εβραία Νύφη'' σταδιακά σχεδόν συντρίβεται από μια υπαρξιακή αγωνία.
-Οι ήρωες συντρίβονται γιατί πρέπει να διαλέξουν μεταξύ δύο «κακών» καταστάσεων. Δεν έχουν δηλαδή άλλες επιλογές στη ζωή τους. Αυτή εξάλλου είναι και η ουσία της αρχαίας τραγωδίας. Όλοι έχουν ένα μερίδιο στην αδικία.
''Κάθε μέρα πεθαίνουμε κι από λίγο '' αποφαίνεται ο ήρωας σας.
Είσαστε απαισιόδοξος , κύριε Δαββέτα;
-Δεν χρειάζεται να επιδεικνύουμε και ιδιαίτερη χαρά για το γεγονός πως με μαθηματική ακρίβεια οδεύουμε στο βιολογικό μας τέλος, με πλήρη επίγνωση μάλιστα του αναπότρεπτου. Όπως γράφει και ο Σελίν «περιμένοντας να πεθάνουμε σχηματίζουμε ουρά...»
Κάνατε μια μεγάλη έρευνα για τη συγγραφή του βιβλίου.
Υπάρχει κάτι που σας ξάφνιασε ή που ανέτρεψε αυτά που είχατε στο μυαλό σας;
-Όχι. Όμως μιλώντας γενικότερα, θα έλεγα, πως κάθε βιβλίο που γράφουμε μας αλλάζει λίγο ή πολύ. Ανατρέπει σκέψεις, απόψεις, ιδεολογήματα, απωθημένα, που ήταν καταχωνιασμένα μέσα μας. Θέλω να πιστεύω πως γράφοντας ένα μυθιστόρημα γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι, όσο κι αν αυτό ακούγεται λιγάκι πομπώδες ή παλιομοδίτικο.
Στις παρουσιάσεις του βιβλίου σας πώς αντιδρούν οι Έλληνες εβραίοι ; Τι σας λένε;
-Οι παλαιότεροι με συγκίνηση, οι νεότεροι συγκρατημένα, όλοι με ενδιαφέρον.
Υπάρχει μια στροφή του αναγνωστικού κοινού προς την ''ιστορική αφήγηση ''όχι με την έννοια του ιστορικού μυθιστορήματος αλλά με την διαφορετική τοποθέτηση των συγγραφέων απέναντι στο παρελθόν. Τι πιστεύετε;
-Γράφω για να αλλάξω το παρελθόν μου, να το κάνω πιο υποφερτό, κατανοητό, απαλλαγμένο από φοβίες και ενοχές. Την ίδια πρόθεση κρατώ και στα τρία «ιστορικά» μυθιστορήματά μου. Δεν έχω την πρόθεση να αλλάξω την Ιστορία. Είμαι πιο φιλόδοξος: θέλω να γλυκάνω τη φρίκη της, να απομυθοποιήσω τους πρωταγωνιστές της, να ονομάσω τους ανώνυμους ήρωές της. Δεν τα καταφέρνω πάντα. Εξάλλου όπως λέει κι ο ποιητής «Θέ μου οι ήρωές μας έχουν χοντρύνει και ασχημύνει πια...» ασυμμάζευτοι οι Έλληνες, ακατέργαστοι και δύσκολοι ως πρώτη ύλη του μυθιστορήματος.
Τι σημαίνει ένα βραβείο , κύριε Δαββέτα;
-Ένα φιλικό χτύπημα στην πλάτη.
