στην Κωστούλα Τωμαδάκη
Για ποια ζωή αξίζει να ζει κανείς; Στο νέο του βιβλίο ο καθηγητής και συγγραφέας Δημήτρης Μπουραντάς μας μυεί στο μαθησιακό ταξίδι της ζωής, αναλύοντας και άλλες φορές συνθέτοντας το θεμελιώδες για όλους ερώτημα.
Το ''Επί Σκηνής χωρίς Πρόβα''(Πατάκης) αποτελεί μια πινελιά αισιοδοξίας και γενναιοδωρίας θα προσθέταμε, ''στα γκρίζα σύννεφα που μας σκεπάζουν και
δεν μας αφήνουν να σηκώσουμε τα μάτια μας και να αντικρίσουμε τον ουρανό.
Μας κάνει να συνειδητοποιούμε ότι ζούμε πίσω από τα σίδερα ενός μοντέλου κατανάλωσης και παραγωγής που έχει ως θεό τον πλούτο των υλικών αγαθών.''
Ο κύριος καθηγητής και συγγραφέας του απόλυτου best seller ''Όλα σού τα 'μαθα, μα ξέχασα μια λέξη''(Πατάκης),μας θυμίζει ότι χάσαμε τις ανθρώπινες αξίες και μας κάνει να στοχαστούμε θέτοντας ξανά τα σημαντικά και νομοτελειακά, εν τέλει, ερωτήματα για μια καλύτερη ζωή.
Απολαυστικός, ουσιαστικός και κάποιες στιγμές προφητικός, ο Δημήτρης Μπουραντάς γράφει το σενάριο- μανιφέστο για τη ζωή, που αξίζει τον κόπο να ζει κανείς.
''Επί Σκηνής χωρίς Πρόβα''(Πατάκης) ,θέατρο είναι η ζωή; Μπορούμε να παίξουμε χωρίς πρόβα;
Το θέατρο της ζωής μας είναι το άθροισμα των, λιγότερο ή περισσότερο, σημαντικών πράξεων που παίζουμε καθημερινά, χωρίς πρόβα. Παρά τους τόσους περιορισμούς, σε μεγάλο βαθμό, εμείς γράφουμε το σενάριο, εμείς επιλέγουμε τα σκηνικά που μας αρέσουν, εμείς επιλέγουμε τους ηθοποιούς, εμείς είμαστε οι πρωταγωνιστές και οι θεατές. Στο τέλος εμείς το απολαμβάνουμε ή δεν το απολαμβάνουμε. Εμείς το χειροκροτούμε ή δεν το χειροκροτούμε. Στο θέατρο της ζωής παίζουμε αναγκαστικά χωρίς πρόβα, αφού τίποτα δεν επαναλαμβάνεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο και τίποτα δεν είναι εντελώς δεδομένο, όπως γίνεται με τους ηθοποιούς. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να προετοιμαζόμαστε και να κάνουμε σωστές επιλογές για όλα τα προηγούμενα. Αυτή η προετοιμασία σημαίνει ενδοσκόπηση, αυτοστοχασμό, γνώσεις, ικανότητες, μεθόδους, εργαλεία και αξιοποίηση του μυαλού μας, ώστε να κάνουμε τις πιο σωστές και έξυπνες επιλογές και να τις υλοποιούμε αποτελεσματικά.
Κύριε Μπουραντά, πώς θα ορίζατε την 'καλή ζωή';
Κατ' αρχήν, καλή ζωή δεν είναι η αλλοτρίωση, η αποθέωση του πλούτου, της φήμης, της εξουσίας και της κατανάλωσης υλικών αγαθών. Όλα αυτά είναι όπως το νερό της θάλασσας, όσο περισσότερο πίνεις, τόσο περισσότερο διψάς. Καλή ζωή είναι η αυθεντική ζωή. Είναι η ζωή που θέλω να ζήσω χωρίς αυτό να είναι σε βάρος του άλλου. Καλή ζωή είναι να γίνω αυτό που θέλω να γίνω, δηλαδή ο εαυτός μου, να ζω ελεύθερα, να κάνω τα όποια όνειρα μου πράξη, ν' απολαμβάνω την κάθε στιγμή, να πραγματώσω τις δυνατότητές μου και να μην φύγω με την πικρία μιας αβίωτης ζωής. Η καλή ζωή συνδέεται με την ευχαρίστηση και την απόλαυση που δεν την εξασφαλίζουν τα υλικά αγαθά αλλά ο έρωτας, η γνώση, η φιλία, η αυτοεκτίμηση, ο αυτοσεβασμός, η ελευθερία, η ψυχική γαλήνη, η πνευματική καλλιέργεια, η φύση, οι ανθρώπινες σχέσεις, το κάλος, το νόημα.
Μας καθορίζουν οι επιλογές μας; Πόσο ελεύθεροι είμαστε σήμερα μέσα στο συγκεκριμένο οικονομικό πολιτικό κοινωνικό σύστημα, κύριε καθηγητά;
Είναι αλήθεια ότι ζούμε σ' ένα κόσμο γεμάτο περιορισμούς, επιβολές, επιταγές και κοινωνικές συμβάσεις. Ακόμη και τα «θέλω μας» προσπαθούν να μας τα επιβάλλουν. Το καπιταλιστικό σύστημα, μας απελευθέρωσε από τα δεσμά της φεουδαρχίας, αλλά μας δημιούργησε νέες φυλακές σκέψης, αξιών, επιθυμιών και συμπεριφορών που δεν οδηγούν στην ευημερία του ατόμου και της κοινωνίας. Παρ' όλα αυτά είμαστε ελεύθεροι. Εμείς επιλέγουμε τον ιδανικό μας εαυτό το πώς σκεφτόμαστε το τι καταναλώνουμε, το πώς διασκεδάζουμε, το επάγγελμά μας, τους πολιτικούς, τις σχέσεις μας, τις αξίες, τα όνειρά μας, τους στόχους μας, τα συναισθήματά μας, τις στάσεις και τις συμπεριφορές μας.
Γράφεται το σενάριο της ζωής; Πώς μπορείς να αποφύγεις τις απότομες στροφές ή τις κατολισθήσεις;
Αν το σενάριο της ζωής είναι οι προσωπικές αξίες, το νόημα της ζωής, τα όνειρα, η προσωπική ολοκλήρωση, τα συναισθήματα και οι σκέψεις μας τότε είναι δική μας γραφή. Ασφαλώς, στο ταξίδι της ζωής συναντάμε κακοτοπιές, δύσβατους δρόμους, απρόβλεπτες καταστάσεις, εμπόδια και ανταγωνισμούς. Γι' αυτά, όμως, δεν χρειάζεται ν' αλλάζουμε το σενάριο, αν το θέλουμε και το πιστεύουμε. Αυτό που πρέπει ν' αλλάζουμε και να προσαρμόζουμε είναι οι εναλλακτικές πορείες, οι άνθρωποι, οι σχέσεις, οι μέθοδοι και οι τρόποι, διαθέτοντας εγρήγορση, ανθεκτικότητα, επιμονή και πίστη και αξιοποιώντας το μυαλό, τις γνώσεις και τις ικανότητές μας.
Υποστηρίζετε στο βιβλίο σας ότι 'είναι ευθύνη μας να αγωνιζόμαστε για τις αξίες μας''. Τι περιθώρια μας έχουν αφήσει; Όλο αυτό που συμβαίνει γύρω μας δεν είναι ανασταλτικό για τα νέα παιδιά;
Στη ζωή ελάχιστα πράγματα μας χαρίζονται. Τα πιο σημαντικά κερδίζονται ή κατακτώνται. Αυτό σημαίνει ότι χωρίς αγώνα, ατομικό και συλλογικό, θα μείνουμε φυλακισμένοι μέσα στα όρια που μας επιβάλουν οι άλλοι για το δικό τους συμφέρον. Τα νέα παιδιά έχουν τη ζωή τους μπροστά. Μπορούν αν θέλουν να την πάρουν στα χέρια τους, ν' αντισταθούν, να επαναστατήσουν, να σπάσουν τα δεσμά και να φτιάξουν ένα καλλίτερο κόσμο.
Έχετε αφιερώσει ένα κεφάλαιο του ''Επί Σκηνής χωρίς Πρόβα'' στα κοινωνικά δίκτυα. Είναι τομή στην επικοινωνία; Πόσο μας επηρεάζουν; Θεωρείτε ότι βοηθούν στην ανάπτυξη της κοινωνίας;
Τα κοινωνικά δίκτυα πάντα υπήρχαν. Απλά, στη σύγχρονη εποχή λόγω τεχνολογίας, έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη ευρύτητα. Ο βαθμός που μας επηρεάζουν, εξαρτάται από εμάς, από το πόσο ο καθένας είναι δεκτικός στην επιρροή των άλλων. Η συμβολή τους στην ανάπτυξη και την ευημερία, εξαρτάται από το πως χρησιμοποιούνται από αυτούς που κατέχουν τη δύναμη και μπορούν να τα ελέγχουν.
Κύριε Μπουραντά, πώς μπορούμε να αντικαταστήσουμε το πολιτικό μάρκετινγκ με την αντικειμενική και έγκυρη πληροφόρηση των πολιτών;
Οι τρόποι, οι μέθοδοι, οι ικανότητες, οι τεχνικές και τα εργαλεία, είναι εύκολα και απλά. Το πρόβλημα είναι η θέληση και οι αξίες. Αν αυτοί που ελέγχουν την πληροφόρηση και τα ΜΜΕ σέβονται την ελευθερία της κρίσης του ατόμου, χαρακτηρίζονται από ειλικρίνεια, εντιμότητα, ακεραιότητα και έχουν ως αποστολή τη συμβολή τους στην ουσιαστική δημοκρατία, το «κοινό καλό» κατά τον Αριστοτέλη, την κοινωνική συνοχή και ευημερία, τότε μπορούμε να περάσουμε από την προπαγάνδα στην αντικειμενική πληροφόρηση.
''Από τη χρεοκοπία στο όνειρο '',είναι ο τίτλος ενός κεφαλαίου στο βιβλίο σας..Στο.. και πέντε, υπάρχει ελπίδα για τη χώρα μας, κύριε καθηγητά;
Ναι. Υπάρχει ακόμη ελπίδα αν κατανοήσουμε και ορίσουμε σωστά τα προβλήματα, αναλάβουμε όλοι τις ευθύνες μας, σκεφτούμε ορθολογικά και έξυπνα και κάνουμε τα σωστά πράγματα σωστά. Αν κατανοήσουμε ότι το πρόβλημα στην Ελλάδα δεν είναι οικονομικό. Η οικονομική κρίση και η ουσιαστική χρεοκοπία είναι το σύμπτωμα. Το πρόβλημα στη χώρα μας εντοπίζεται στο έλλειμμα ηθικής και αξιών της πολιτικής, οικονομικής και πνευματικής ελίτ. Μιας ελίτ που είχε την εξουσία, και τη δύναμη στην πολιτική, οικονομική και πνευματική ζωή της χώρας και προσδιόρισε την πορεία της με κριτήριο τα δικά της συμφέροντα, αδιαφορώντας για το αν αυτή η πορεία οδηγούσε με βεβαιότητα στη χρεοκοπία. Ως πολίτες, παραιτηθήκαμε στις αξίες και τις επιλογές αυτής της ελίτ. Συνεπώς, ο ολικός επαναπροσδιορισμός της χώρας, πρώτα απ' όλα, εξαρτάται από τη θέληση, τις σωστές πολιτικές επιλογές, δράσεις και συμπεριφορές των πολιτών για την ανάδειξη μιας νέας εθνικής ελίτ με την αρχαιοελληνική έννοια της αριστοκρατίας. Αν αυτό συμβεί, τότε οι έξυπνες και σωστές λύσεις για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης θα βρεθούν και θα υλοποιηθούν αποτελεσματικά.
''Η ζωή μας είναι μόνο μία και μικρής διαρκείας'' ,αυτή τη σκέψη σας συναντήσαμε στο απόλυτο best seller ''Όλα σού τα 'μαθα , μα ξέχασα μια λέξη'' και τη βρίσκουμε και στον επίλογο του ''Επί Σκηνής χωρίς Πρόβα'' που θα ζήσουμε τη ζωή που θέλουμε;
Δυστυχώς, δεν υπάρχουν συνταγές και εύκολες λύσεις. Πιστεύω όμως ότι οι γνώσεις, οι έννοιες, οι αρχές και οι μέθοδοι που μας προσφέρουν οι κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες μας βοηθούν ν' ανακαλύψουμε τη ζωή για την οποία «αξίζει ο κόπος», να κάνουμε σωστές επιλογές, να τις υλοποιούμε αποτελεσματικά και να ζήσουμε τη ζωή που θέλουμε, έχοντας πάντα ως δεδομένο ότι δεν είμαστε παντοδύναμοι και πλήρως ελεύθεροι. Η εκλαΐκευση αυτών των επιστημονικών γνώσεων είναι άλλωστε και ο σκοπός των δύο βιβλίων μου που αφορούν το ευρύ αναγνωστικό κοινό.
Εκτός από τη συγγραφή και τη διδασκαλία, τι άλλο αποζητάτε, αγαπητέ Δημήτρη;
Είναι αλήθεια ότι όταν η ζωή παίρνει την αντίστροφη μέτρηση, όλο και περισσότερο η αυτοπραγμάτωσή μας συνδέεται με την κληρονομιά που θα αφήσουμε φεύγοντας καθώς και με την απόλαυση της κάθε στιγμής. Επειδή έχω δύο παιδιά, αισθάνομαι έντονη την ανάγκη να κάνω ότι μπορώ να μη ζήσουν σε μια χαμένη πατρίδα και σε ένα κόσμο που νομίζω ότι είναι λάθος φτιαγμένος. Από την άλλη, το να βιώνουμε διαφορετικές προκλήσεις κάνουν απολαυστικές τις περισσότερες στιγμές μας.
