¨Εναν ολόκληρο θησαυρό κρύβει στα σπλάχνα της η θάλασσα του Πατραϊκού Κόλπου, ικανό να βγάλει την Ελλάδα από το βαθύ και σκοτεινό τούνελ που διαβαίνει. Καθώς τα κυττάσματα του Μαύρου χρυσού γλείφουν τις άκρες του Ιονίου, αρθρώνουν και την απάντηση στον γρίφο της κρίσης. Μόνο που οι πολιτικοί μας ταγοί ως τώρα δεν την άκουγαν, ή δεν τους άφηναν κάποιοι να την ακούσουν. Τώρα, καθώς γίνεται αντιληπτό πως η Ελλάδα μπορεί να καταστεί και εν τοις πράγμασι - διότι από τη θέση της είναι - ισχυρός περιφερειακός παίκτης, με όπλο το πετρέλαιο, ξύπνησε αναπότρεπτα και η Ελληνική πολιτική ηγεσία.

Την ανάγκη προστασίας των κατώτερων αμοιβών και του 13ου και 14ου μισθού επαναβεβαίωσαν στη σημερινή, δεύτερη κατά σειρά, συνάντησή τους ΓΣΕΕ και εργοδοτικοί φορείς.

Στη συνάντηση, που πραγματοποιήθηκε έπειτα από πρωτοβουλία του ΣΕΒ υπήρξε ταύτιση απόψεων όσον αφορά στην ανάγκη μείωσης του κόστους των ασφαλιστικών εισφορών, αλλά και διατήρησης του νομικού πλαισίου της επέκτασης της ισχύος των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, για έξι μήνες μετά τη λήξη τους.

Σημεία σύγκλισης για τα εργασιακά αναζητούν ΓΣΕΕ και εργοδοτικοί φορείς, κατά τη δεύτερη συνάντηση των κοινωνικών εταίρων, με διευρυμένη ατζέντα αυτή τη φορά, η οποία πραγματοποιείται στα γραφεία του ΣΕΒ, και ενώ οι πιέσεις της τρόικας για μειώσεις μισθών και οδυνηρές ανατροπές για τους εργαζόμενους παραμένουν έντονες.

Σύμφωνα με τον υπουργό Εργασίας Γ.Κουτρουμάνη, που μίλησε την Τετάρτη, στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, φέτος θα χάσει από το μισθό του κάθε εργαζόμενος περίπου 7,6% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Όπως είπε, το μισθολογικό κόστος από 36 δισ. ευρώ που ήταν το 2009 έπεσε το 2011 σχεδόν κατά 1/3 στα 26 δισ. ευρώ.

«Ο κατώτατος μισθός είναι δραματικά υψηλότερος σε σχέση με άλλες χώρες σαν την Ελλάδα και βρίσκεται πολύ κοντά στα επίπεδα των ανεπτυγμένων χωρών. Είναι, δηλαδή, πολύ πάνω από αυτόν που δικαιολογεί η παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας» επιμένει ο Πόουλ Τόμσεν του ΔΝΤ σε συνέντευξή του στην Καθημερινή.

Επιμένει, λοιπόν, να θέτει θέμα «περιορισμών στον κατώτατο μισθό», έστω για μία προσωρινή περίοδο, και «πιθανώς στον 13ο και 14ο μισθό».

Διευκρινίζει πάντως πως όλα είναι ακόμη ανοιχτά αλλά με τις δηλώσεις τους αυτές προϊδεάζει για τις πιέσεις που θα ασκηθούν εκ νέου στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας με την οποία η τρόικα θα συναντηθεί εκ νέου την Πέμπτη ή την Παρασκευή.

Τονίζοντας την κρισιμότητας της κατάστασης, ο πρόεδρος του ΣΕΒ Δ.Δασκαλόπουλος, αναφέρει στην πρόσκληση που απηύθυνε προς τους κοινωνικούς εταίρους ότι «μετά τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής και εν όψει του νέου γύρου των διαπραγματεύσεων τής κυβέρνησης με την τρόικα, οι προθεσμίες εξαντλούνται και οι ευθύνες των κοινωνικών εταίρων μεγαλώνουν».

Στο πλαίσιο αυτό ο κ. Δασκαλόπουλος αναφέρεται στην ανάγκη «να εξεταστεί η κατάσταση, η οποία έχει διαμορφωθεί και να ξεκαθαρίσουν όλες οι θέσεις».

Κατά την προηγούμενη συνάντηση οι εκπρόσωποι των κοινωνικών εταίρων, είχαν συμφωνήσει στην ανάγκη της μείωσης τού μη μισθολογικού κόστους, στην προστασία του βασικού μισθού καθώς και του 13ου και 14ου μισθού και στη διατήρηση της παρούσας Εθνικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας μέχρι τη λήξη της, στο τέλος του 2012, συμπεριλαμβανομένης και της αύξησης του 2,6%.

banksnews.gr

Ο ολλανδικής καταγωγής Βρετανός φιλόσοφος και σατιρικός ποιητής Μπέρναρ Μάντβιλ είχε γράψει το 1724 ένα έργο που έμεινε κλασικό με τίτλο 'Το παραμύθι των Μελισσών:  Ιδιωτικά Ελαττώματα, Δημόσια Οφέλη'. Σε αυτό περιέγραφε με στίχους πως μια ευημερούσα κοινωνία μελισσών αποφάσιζε ξαφνικά να επιδοθεί στην αρετή της λιτότητας περικόπτοντας όλες τις πλεονάζουσες δαπάνες της και την κατανάλωση και κατέρρεε. Και ό,τι  περιγράφει μοιάζει πολύ με αυτό που κάνει η Ευρωζώνη σήμερα απειλώντας να οδηγήσει όλον τον κόσμο σε παγκόσμια ύφεση. Επειδή όμως οι στίχοι στην εποχή μας δεν είναι πειστικοί, ας δούμε τα επιχειρήματα των οικονομολόγων, και δη όχι μιας αφηρημένης οικονομικής θεωρίας, όπως του κεϋνσιανισμού αλλά των ιστορικών μελετών.

Ο οικονομολόγος του Χάρβαρντ Αλμπέρτο Αλεσίνα συνόψισε πρόσφατα όλα τα στοιχεία σχετικά με το ερώτημα για το αν η μείωση του δημοσίου ελλείμματος – δηλαδή η μείωση των δημοσίων δαπανών και η αύξηση των φόρων – έχει πάντα αρνητικές επιπτώσεις. Η απάντησή του είναι όχι. Πολλές φορές μετά από μια δραστική μείωση του ελλείμματος, η οικονομία αναπτύσσεται. Πολλές φορές η εφαρμογή προγραμμάτων λιτότητας ενισχύει όντως την εμπιστοσύνη και φέρνει ανάκαμψη.

Πρέπει όμως να εξετάσουμε το ζήτημα πιο προσεχτικά κατανοώντας ότι το πρόβλημα της σχέσης ανάμεσα στη μείωση του δημοσίου ελλείμματος και την ύφεση είναι στατιστικό. Η επίπτωση μιας μείωσης του δημοσίου ελλείμματος δεν είναι ποτέ πλήρως προβλέψιμη,  επομένως πρέπει να αναρωτηθούμε πόσο πιθανό είναι ένα σχέδιο λιτότητας να καταφέρει να αποκαταστήσει την οικονομική ανάπτυξη.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα εδώ είναι να διακρίνουμε τις πιθανή αντίστροφη αιτιότητα. Για παράδειγμα, αν τα στοιχεία για τη μελλοντική οικονομική ανάπτυξη εγείρουν ανησυχίες για υπερθέρμανση της οικονομίας και πληθωρισμό, μπορεί μια κυβέρνηση να προσπαθήσει να συγκρατήσει την εγχώρια ζήτηση αυξάνοντας τη φορολογία και μειώνοντας τις δαπάνες. Στην περίπτωση αυτή η κυβέρνηση μπορεί να πετύχει μόνο εν μέρει μια αποτροπή της υπερθέρμανσης της οικονομίας και αυτό δείχνει στα μάτια των παρατηρητών ότι η λιτότητα ενισχύει την ανάπτυξη. Παρομοίως, το έλλειμμα μιας κυβέρνησης μπορεί να μειώνεται όχι εξαιτίας της λιτότητας αλλά επειδή τα χρηματιστήρια προεξοφλούν μεγαλύτερη οικονομική ανάπτυξη κι έτσι αυξάνονται τα δημόσια έσοδα από τους κεφαλαιουχικούς φόρους. Για μια ακόμα φορά βλέπουμε ένα σχήμα που μας δείχνει ότι η λιτότητα οδηγεί στην ανάπτυξη, χωρίς αυτό να αληθεύει.

Τρεις οικονομολόγοι του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ο Τζάιμ Γκουατζάρντο,  ο Ντάνιελ Λι και ο Αντρέα Πεσκατόρι μελέτησαν πρόσφατα όλα τα σχέδια λιτότητας που εφάρμοσαν 17 κυβερνήσεις τα τελευταία 30 χρόνια. Η προσέγγιση που ακολούθησαν διέφερε από τις συνηθισμένες. Δεν είδαν μόνο την κίνηση των αριθμών, αλλά προσπάθησαν να διαγράψουν τις προθέσεις των κυβερνήσεων, είδαν τις δηλώσεις των κρατικών αξιωματούχων, διάβασαν ομιλίες επί του προϋπολογισμού, είδαν προγράμματα σταθερότητας μελέτησαν συνεντεύξεις με υπουργούς. Από το σύνολο αυτών των σχεδίων, ξεχώρισαν μόνο τα σχέδια λιτότητας στα οποία οι κυβερνήσεις επέβαλαν αυξήσεις φόρων και μειώσεις  δαπανών επειδή τα θεωρούσαν μια φρόνιμη πολιτική με εν δυνάμει θετικές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις και απέκλεισαν τα σχέδια λιτότητας που ήθελαν να αποτρέψουν έναν κίνδυνο υπερθέρμανσης. Η ανάλυσή τους διαπίστωσε ότι πράγματι υπάρχει η τάση τα προγράμματα λιτότητας να οδηγούν σταθερά στη μείωση της καταναλωτικής δαπάνης και στην εξασθένιση της οικονομίας. Αν το συμπέρασμα αυτό είναι έγκυρο, αποτελεί σκληρή προειδοποίηση για όσα κάνει σήμερα η Ευρώπη.

Αλλά και στη μελέτη των τριών ασκήθηκε κριτική από την Βάλερι Ράμι του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια που θεώρησε ότι το επιχείρημα των Γκουατζάρντο,  Λι και Πεσκατόρι δεν είναι πλήρως αποδεδειγμένο. Υπάρχει πιθανότητα, υποστήριξε η Ράμι, και τα δικά τους αποτελέσματα να αντανακλούν έναν άλλο τύπο αντίστροφης αιτιότητας, εφόσον οι κυβερνήσεις  μπορεί κάλλιστα να ανταποκρίνονται με προγράμματα λιτότητας στην αύξηση του δημόσιου χρέους όταν έχουν λόγους να πιστεύουν ότι οι οικονομικές συνθήκες θα καταστήσουν το χρέος σοβαρό πρόβλημα.

Όμως αυτό φαίνεται απίθανο – γιατί εύλογα κάποιος σκέφτεται ότι οι αρνητικές οικονομικές προοπτικές θα οδηγήσουν τις κυβερνήσεις μάλλον να αναβάλουν παρά να επιταχύνουν τη λήψη μέτρων λιτότητας. Απαντώντας στο σχόλιο της Ράμι, οι τρεις συγγραφείς επιχείρησαν να συνεκτιμήσουν την σοβαρότητα του προβλήματος χρέους των κρατών όπως γίνεται αντιληπτή από τις αγορές κατά την περίοδο που εφαρμόζονται τα σχέδια λιτότητας και κατέληξαν περίπου στα ίδια αποτελέσματα. Αλλά και η Ράμι θα μπορούσε να έχει δίκιο. Στην περίπτωση αυτή αποδεχόμενοι την αντίστροφη αιτιότητα, θα καταλήγαμε απλά στο συμπέρασμα ότι οι μειώσεις των δημοσίων δαπανών και οι αυξήσεις φόρων τείνουν να ακολουθούνται από ύφεση.

Σε τελική ανάλυση το πρόβλημα για το τι κάνει ένα πρόγραμμα λιτότητας δεν μπορεί να απαντηθεί κατηγορηματικά από τη στιγμή που οι οικονομολόγοι δεν μπορούν να διεξάγουν πλήρως ελεγχόμενα πειράματα. Όταν οι κλινικοί ερευνητές δοκιμάζουν ένα φάρμακο διαιρούν τα υποκείμενά τους σε ομάδες πειράματος και ομάδες ελέγχου και διεξάγουν πολλές δοκιμές. Είναι αδύνατο να κάνουμε κάτι τέτοιο με το δημόσιο χρέος.

Από τη στιγμή που δεν θέλουμε να περιοριστούμε στις αφηρημένες θεωρίες – κεϋνσιανισμός έναντι νεοφιλελευθερισμού – η μόνη λύση που έχουμε είναι να προσφύγουμε στα ιστορικά στοιχεία. Η ιστορική ανάλυση δεν μπορεί να πει με απόλυτη βεβαιότητα πώς θα αντιδράσει ο κόσμος σε ένα πρόγραμμα λιτότητας. Αλλά σύμφωνα με τις πιο ενδελεχείς μέχρι σήμερα  μελέτες των Γκουατζάρντο,  Λι και Πεσκατόρι, η πλειοψηφία των προγραμμάτων λιτότητας που εφαρμόζονται από ένα κράτος εκτός μιας συγκυρίας υπερθέρμανσης ακολουθείται από ύφεση. Κι αυτή είναι η περίπτωση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων λιτότητας που έχουν ήδη απογοητευτικά αποτελέσματα.

Τραπεζικές πηγές και αξιωματούχοι σε Αθήνα και Βρυξέλλες δήλωσαν ότι οι συζητήσεις για το PSI βρίσκονται πολύ κοντά στην ολοκλήρωσή τους, με τις τράπεζες και τις ασφαλιστικές εταιρίες έτοιμες να δεχτούν κούρεμα 70% στα ομόλογα που κατέχουν βάσει της καθαρής παρούσας αξίας, ώστε να μειωθεί το χρέος της χώρας κατά 100 δισ. ευρώ περίπου.

Παρά όμως το μέγεθος του κουρέματος, αξιωματούχοι είπαν ότι αυτό μάλλον δεν θα είναι αρκετό για να μειωθεί το χρέος στο 120% του ΑΕΠ μέχρι το 2020, όπως έχει συμφωνήσει η κυβέρνηση με το ΔΝΤ.

Της Μάνιας Τσαβλίδου

Καθώς ένας στους δύο δηλώνει αδυναμία να ανταποκριθεί στα φορολογικά βάρη (ΦΑΠ, τέλος ακινήτων κ.λπ.) το 2012, ενώ παράλληλα δε θα μπορέσουν να πληρώσουν ούτε τις δόσεις του στεγαστικού τους δανείου, αφού ήδη ένας στους έξι καθυστερεί τις πληρωμές των δόσεων.

*Τα εξώδικα ΕΒΕΑ και Μίχαλου και τι απαντάει η Τράπεζα της Ελλάδος. Τα Ταμεία δεν θα αντιδράσουν;

Του Νίκου Κωτσικόπουλου

Μετά το κούρεμα οι τράπεζες θα αυξήσουν τα κεφάλαιά τους με περίπου 30 δις ευρώ, δανεικά, που θα χρεωθεί το ελληνικό δημόσιο. Τα Ταμεία και το συνταξιοδοτικό- ασφαλιστικό σύστημα; Οι ασφαλισμένοι και οι συνταξιούχοι; Στον Καιάδα..

Κεφάλαια μετά τα Ταμεία, έχασαν και τα Επιμελητήρια με τον ίδιο τρόπο. Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) πήρε τις καταθέσεις τους και τις έβαλε σε ελληνικά ομόλογα χωρίς καν να τα ρωτήσει. Ενώ όμως τα επιμελητήρια εμφανίζονται έτοιμα να κινήσουν δικαστικές διαδικασίες, τα Ταμεία παριστάνουν τον τερματοφύλακα που τρώει κι άλλα γκολ. Κάθονται ήσυχα, ήσυχα, αποδεχόμενα τις απώλειες, ενώ τώρα η ΤτΕ απαντάει πως έτσι έπρεπε να κάνει...

Επιμέλεια Ανέζα Χόντου

Έχουμε κουραστεί να άκουμε πόσα και τι χρωστάμε στο κράτος της Γερμανίας που ως... «Μεσσίας»¨ήρθε να μας βγάλει απο τον οικονομικό βουρκο που βουλίαζουμε.Πόσα όμως και πώς μας τα χρωστούν μάθαμε ή ακόμα καλύτερα θυμούνται οι Γερμανοί;Η απάντηση θα δωθεί στις 3 Φεβρουαρίου ,όπου η Χάγη αποφασίζει εάν η Ελλάδα θα πληρωθεί για τη σφαγή του Διστόμου.Εκεί αναμένεται να εκδοθεί από το Διεθνές Δικαστήριο η απόφαση για τα θύματα του ναζισμού και τις γερμανικές αποζημιώσεις.Αξίζει να σημειωθεί οτι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα η οποία δεν έχει λάβει ως αποζημίωση μέχρι σήμερα ούτε ένα ευρώ.